در حقوق ارث ایران، پس از فوت متوفی، ترکه یا ماترک شامل تمام اموال، داراییها و حقوق مالی متوفی است که بین وراث تقسیم میشود. برای حفظ حقوق وراث و جلوگیری از تضییع اموال، قانونگذار اقدامات و مقرراتی برای مهر و موم ترکه در نظر گرفته است.
در این مقاله، به بررسی کامل مفهوم مهر و موم ترکه، شرایط قانونی و آثار آن با راهنمایی کارشناسان مرکز حقوقی راهکار به مدیریت وکیل پایه یک دادگستری، خانم فرشته محمد حسینی میپردازیم.
تعریف مهر و موم ترکه
مهر و موم ترکه به معنای محافظت قانونی از اموال متوفی تا زمان تقسیم رسمی بین وراث است. این اقدام معمولاً شامل موارد زیر میشود:
جلوگیری از تصرف غیرمجاز یا برداشت غیرقانونی اموال
حفظ حقوق مالی همه وراث
تضمین تقسیم عادلانه و قانونی ترکه
مهر و موم ترکه میتواند شامل اموال منقول، غیرمنقول، سپردههای بانکی و اسناد مالی باشد.
مبنای قانونی مهر و موم ترکه
۱. قانون امور حسبی ایران
مطابق مواد ۳۵ تا ۴۰ قانون امور حسبی، قاضی میتواند دستور مهر و موم ترکه را صادر کند
هدف از مهر و موم، جلوگیری از تضییع یا سوء استفاده از اموال متوفی است
۲. شرایط صدور مهر و موم
فوت متوفی
عدم تعیین فوری وراث یا اختلاف بین وراث
وجود احتمال تعدی یا تصرف غیرمجاز توسط وراث یا اشخاص ثالث
مراحل مهر و موم ترکه
۱. درخواست مهر و موم توسط وراث یا متصدی اموال
وراث یا نماینده قانونی میتوانند به دادگاه صالح درخواست دهند
مدارک شامل گواهی فوت، شناسنامه متوفی و مدارک مالکیت اموال است
۲. صدور دستور قضایی
دادگاه پس از بررسی مدارک، دستور مهر و موم ترکه و تعیین متصدی برای نگهداری اموال را صادر میکند
۳. اجرای دستور مهر و موم
مأمور رسمی یا نماینده قانونی، اموال متوفی را مهر و موم میکند
هیچکس بدون اجازه دادگاه حق دسترسی یا برداشت از ترکه را ندارد
۴. تقسیم ترکه بین وراث
پس از مهر و موم، تقسیم ترکه مطابق سهم الارث قانونی یا وصیتنامه انجام میشود
این تقسیم توسط دادگاه و کارشناسان رسمی کنترل میشود
اثرات حقوقی مهر و موم ترکه
حفاظت از حقوق مالی وراث
جلوگیری از تعدی یا تصرف غیرقانونی اموال متوفی
امکان پیگیری قانونی و طرح دعوی در صورت سوءاستفاده یا تضییع اموال
تضمین تقسیم عادلانه ترکه بر اساس قانون و شرع
نکات مهم و کاربردی
- مهر و موم ترکه تنها با دستور دادگاه و مجوز قانونی امکانپذیر است
- وراث باید سند مالکیت و مدارک لازم برای اثبات سهم خود ارائه کنند
- پس از مهر و موم، هیچکس حق فروش، انتقال یا استفاده از ترکه بدون اجازه ندارد
- مشاوره حقوقی با وکیل متخصص برای جلوگیری از اختلافات و تضییع حقوق وراث ضروری است
مرکز حقوقی راهکار و مشاوره تخصصی
مرکز حقوقی راهکار به مدیریت وکیل پایه یک دادگستری، خانم فرشته محمد حسینی، خدمات تخصصی زیر را ارائه میدهد:
پیگیری صدور دستور مهر و موم ترکه در دادگاه
مشاوره در خصوص تقسیم قانونی ترکه بین وراث
بررسی و حل اختلافات مرتبط با ارث و تصرف غیرقانونی اموال متوفی
ارائه راهکارهای قانونی برای حفاظت از حقوق مالی وراث و اجرای عدالت
جمعبندی
مهر و موم ترکه، اقدامی قانونی و ضروری برای حفظ حقوق وراث و جلوگیری از تضییع اموال متوفی است. استفاده از مشاوره و وکیل متخصص، مانند خدمات مرکز حقوقی راهکار، تضمین میکند که:
حقوق مالی همه وراث حفظ شود
تقسیم ترکه به صورت قانونی و عادلانه انجام شود
از سوءاستفاده و تضییع اموال جلوگیری شود